In het kort

  • Hyperpigmentatie is een aandoening waarbij de huid donkerder wordt dan normaal.
  • Dit komt door overmatige blootstelling aan de zon, medicijnen, genetische aanleg en homonale veranderingen
  • Behandelingen zijn;
    • medicijnen
    • crèmes
    • peelingen
    • laserbehandeling

Wat is het?

Hyperpigmentatie is het donkerder worden of verkleuren van delen van de huid door een overmatige productie van melanine, het pigment dat verantwoordelijk is voor de huidskleur.


Het kan verschijnen als donkere, bruine vlekken of grotere gebieden met een donkerdere huid in vergelijking met de omringende huidskleur.

Soorten hyperpigmentatie

De belangrijkste vormen van hyperpigmentatie zijn:

  • Ouderdomsvlekken/zonnevlekken (solaire lentigines)
    Kleine, donkere vlekken die verschijnen op plaatsen die blootgesteld zijn aan de zon, zoals het gezicht, de handen en armen. Veroorzaakt door overmatige blootstelling aan de zon na verloop van tijd.
  • Melasma
    Bij Melasma ontstaan er grotere vlekken donkere huid, meestal in het gezicht, die worden veroorzaakt door hormonale veranderingen zoals tijdens de zwangerschap ("zwangerschapsmasker") of door anticonceptiepillen.
  • Post-inflammatoire hyperpigmentatie
    Vlakke verkleurde gebieden die achterblijven na een verwonding of ontsteking van de huid, zoals bij acne, snijwonden, brandwonden of bepaalde huidaandoeningen.

Oorzaken

De belangrijkste oorzaken en triggers van hyperpigmentatie zijn:

  • Zonlicht / UV-licht
    De huid wordt blootgesteld aan ultraviolet licht, waardoor de productie van melanine in de huid wordt verhoogd.
  • Hormonale veranderingen
    Bijvoorbeeld, tijdens de zwangerschap, wanneer de hormonen veranderen, kunnen er donkere vlekken op de huid verschijnen.
  • Medicijnen
    Ook bepaalde medicijnen, zoals antibiotica, kunnen de productie van melanine verhogen. Sommige huidziekten, zoals eczeem, psoriasis en vitiligo, kunnen ook leiden tot hyperpigmentatie.
  • Verwondingen aan de huid
    Ontstekingen of aandoeningen zoals acne kunnen leiden tot post-inflammatoire hyperpigmentatie.
  • Veroudering
    Melanocytencellen worden groter maar in aantal nemen ze af naarmate je ouder wordt, wat leidt tot ouderdomsvlekken.
  • Genetische aandoening
    Erfelijke ziekten zoals Addison's disease, Cushing's disease en Albinisme kunnen leiden tot een verhoogde of verlaagde productie van melanine en hyperpigmentatie veroorzaken.

Afhankelijk van het huidtype kan er door een onderliggende huidziekte juist ook hypopigmentatie ontstaan. Dit wordt vaker gezien bij mensen met een lichter huidtype.

Symptomen

De symptomen van hyperpigmentatie variëren van mild tot ernstig, maar het meest voorkomende symptoom is een donkere verkleuring van de huid. Deze verkleuring kan variëren van lichtbruin tot diep donkerbruin, afhankelijk van de oorzaak.

Diagnose

Om de juiste diagnose en behandeling te krijgen, is het belangrijk dat de arts de oorzaak van de hypeopigmentatie onderzoekt. Meestal is het namelijk een uiting of eindstadium van een andere huidaandoening.

Behandelingen

Meestal herstelt hyperpigmentatie vanzelf. Behandelingen voor hyperpigmentatie zijn gericht op het verminderen van de zichtbare tekenen van verkleuring en het herstellen van de evenwichtige teint van de huid.

Sommige opties kunnen thuis worden uitgevoerd, terwijl andere een bezoek aan een arts vereisen. Soms kunnen ze door huidirritatie juist ook opnieuw hyerpigmentatie aanwakkeren.

  • Crèmes
    Deze crèmes bevatten ingrediënten zoals hydrochinon en azelaïnezuur om de productie van melanine te verminderen. Deze crèmes kunnen hyperpigmentatie van de huid binnen een paar weken verbeteren.
  • Chemische peeling
    Chemische peeling of fruitzuur peeling is ook een veelgebruikte behandeling voor hyperpigmentatie. Deze behandeling verwijdert de bovenste laag van de huid, waardoor een nieuwe, egaal gepigmenteerde huid wordt blootgesteld. Er zijn verschillende soorten chemische peelings, variërend van mild tot sterk, afhankelijk van de ernst.
  • Laserbehandeling
    Laserbehandelingen zijn ook een optie voor hyperpigmentatie. Deze behandelingen richten zich op het verminderen van de productie van melanine en het verbeteren van de teint van de huid. Raadpleeg hiervoor altijd een dermatoloog.

Voorkomen

Manieren om hyperpigmentatie te voorkomen zijn

  • Zonnebrandcrème
    Breng altijd een zonnebrandcrème aan met een hoge SPF-waarde, vooral als je veel buiten bent. Draag ook een hoed en een zonnebril om je ogen te beschermen.
  • Hydrateren van de huid
    Reinig de huid en blijf het hydrateren. Gebruik een milde, niet-irriterende cleanser om je huid te reinigen en een goede moisturizer om je huid te hydrateren.
  • Vermijd de zon
    Met name als je een gevoelige huid hebt, blijf uit de zon tussen de heetste uren van de dag.
Mara willems profile picture
Medisch gecontroleerd door
Mara Willems
Mara Willems is een veelbelovende dermatoloog in opleiding bij het UMCG in Groningen sinds mei 2023. Eerder werkte ze als arts-assistent in de dermatologie bij het Flevoziekenhuis en het Amphia Ziekenhuis, en in de heelkunde en bariatrie bij het BovenIJ ziekenhuis en de Nederlandse Obesitas Kliniek. Haar uitgebreide ervaring in diverse medische velden onderstreept haar toewijding en expertise in de gezondheidszorg.