In het kort

  • Bij Elastosis senilis hoopt de elastine zich op in de huid. Dit maakt de huid minder elastisch, dikker en verkleurd.
  • Ook rimpels kunnen ontstaan.
  • Symptomen ontstaan door langdurige blootstelling aan de zon, roken en luchtvervuiling.
  • Behandelingen zijn;
    • retinoïden
    • lasertherapie
    • chemische peelings
    • microdermabrasie
  • Bescherm jezelf tegen UV-straling. Stop met roken en doe aan regelmatige huidverzorging.

Wat is het?

Elastosis senilis is een veelvoorkomende huidverandering die optreedt bij het ouder worden. Het wordt gekenmerkt door de ophoping van abnormale elastinevezels in de huid, wat resulteert in een gele, verdikte en gerimpelde huid textuur. Deze veranderingen treden voornamelijk op in gebieden die veel aan de zon zijn blootgesteld, zoals het gezicht, de nek en de handen.

Elastosis senilis is het over het algemeen een onschadelijke aandoening. Wel kan het een teken zijn van langdurige zonneschade en gepaard gaan met andere huidveranderingen, zoals actinische keratose en huidkanker.

Wat zijn oorzaken?

Er bestaan verschillende oorzaken en risicofactoren van elastosis senilis;

  • Blootstelling aan de zon
    Langdurige blootstelling aan de zonnestralen kan leiden tot schade aan de elastinevezels in de huid, waardoor ze hun elasticiteit verliezen en zich ophopen.
  • Roken
    De chemicaliën in sigarettenrook kunnen de elastinevezels beschadigen en de afbraak ervan versnellen.
  • Genetische factoren
    Sommige mensen hebben van nature minder elastine in hun huid, waardoor ze vatbaarder zijn voor de ophoping ervan.
  • Luchtvervuiling
  • Slechte voeding
  • Slechte huidverzorging

Symptomen

Symptomen van elastosis senilis kunnen variëren, maar kunnen de volgende kenmerken vertonen:

  • Verlies van elasticiteit van de huid
    Dit kan leiden tot een slappe en gerimpelde huid, vooral rond de ogen, wangen en nek.
  • Gele of bruine verkleuring op de huid.
    Dit is zichtbaar op gebieden die veel aan de zon zijn blootgesteld, zoals het gezicht en de handen.
  • Verdikking van de huid
    Je merkt het op de wangen en rond de mond.
  • Vorming van rimpels en plooien
    Met name rond de ogen, mond en nek.
  • Veranderingen in de textuur van de huid
    Dit kan variëren van een ruwe en schilferige huid tot een leerachtige textuur.
  • Gevoeligheid voor zonlicht
    Je hebt een verhoogd risico op zonverbranding en andere huidproblemen.

Diagnose

Diagnose kan op basis van het klinisch beeld worden gesteld en behoeft geen aanvullend onderzoek.

Behandelingen

Behandelingen voor elastosis senilis kunnen helpen om de zichtbare tekenen van veroudering van de huid te verminderen. De onderstaande methoden zijn opties om te overwegen. Ze worden uitgevoerd door cosmetische klinieken.

  1. Retinoïden
    Een van de effectiefste behandelingen is het gebruik van retinoïden. Deze verbindingen, afgeleid van vitamine A, kunnen helpen bij het stimuleren van de productie van collageen en elastine, waardoor de huid steviger en elastischer wordt. Retinoïden kunnen ook helpen bij het verminderen van fijne lijntjes en rimpels, waardoor de huid er jonger en gladder uitziet.
  1. Laserbehandeling
    Laserbehandelingen kunnen helpen bij het verwijderen van beschadigde huidcellen en het stimuleren van de groei van nieuwe, gezonde cellen. Bovendien kan lasertherapie ook helpen bij het verminderen van pigmentvlekken en het verbeteren van de algehele uitstraling van de huid.
  1. Chemische Peelings
    Chemische peelings kunnen helpen bij het verwijderen van de bovenste laag van de huid, waardoor nieuwe, gezonde huidcellen naar voren kunnen komen. 
  1. Microdermabrasie
    Microdermabrasie maakt gebruik van fijne kristallen om de huid te exfoliëren en te vernieuwen.

De keuze voor een behandeling hangt af van de individuele behoeften en de ernst.

Preventie

Er zijn een aantal acties die je kan ondernemen om de ontwikkeling van elastosis senilis te voorkomen of te vertragen. 

  • Bescherm je huid tegen schadelijke UV-straling
    Blootstelling aan de zon kan namelijk bijdragen aan de afbraak van elastine in de huid, wat resulteert in elastosis senilis. Gebruik zonnebrandcrème met een SPF van 30 tot 50, zelfs op bewolkte dagen.
  • Vermijd roken
    Roken heeft namelijk een negatieve invloed op de elasticiteit van de huid en kan bijdragen aan de vorming van elastosis senilis.
  • Eet gezond(er)
    Een uitgebreid dieet met voldoende voedingsstoffen, zoals antioxidanten, kan helpen bij het behoud van een gezonde huid. Het drinken van voldoende water en het vermijden van overmatig alcoholgebruik zijn ook belangrijke aspecten van een gezonde levensstijl.
  • Verzorg je huid regelmatig
    Het gebruik van hydraterende crèmes en serums kan helpen om de elasticiteit van de huid te behouden en de vorming van elastosis senilis te verminderen. Ga voorzichtig om met je huid en vermijd agressieve behandelingen.
  • Verminder stress
    We raden aan om je algehele stressniveau te verminderen en voldoende slaap te krijgen.

Complicaties

Elastosis senilis geeft meestal geen complicaties, maar kan verschillende problemen veroorzaken.

  • Verhoogde kwetsbaarheid van de huid
    Door de afbraak van elastinevezels wordt de huid dunner en minder elastisch, waardoor deze gemakkelijker beschadigd kan raken. Dit kan leiden tot wonden die langzamer genezen en een verhoogd risico op infecties.
  • Cosmetische problemen
    De huid kan er verouderd en gerimpeld uitzien, wat voor veel mensen als onaangenaam wordt ervaren. Dit kan leiden tot een verminderd zelfvertrouwen.

  • Het risico op het ontwikkelen van huidkanker
    Door de beschadiging van de huid en de verminderde bescherming tegen UV-straling, kan de kans op het ontstaan van huidkanker toenemen.
Mara willems profile picture
Medisch gecontroleerd door
Mara Willems
Mara Willems is een veelbelovende dermatoloog in opleiding bij het UMCG in Groningen sinds mei 2023. Eerder werkte ze als arts-assistent in de dermatologie bij het Flevoziekenhuis en het Amphia Ziekenhuis, en in de heelkunde en bariatrie bij het BovenIJ ziekenhuis en de Nederlandse Obesitas Kliniek. Haar uitgebreide ervaring in diverse medische velden onderstreept haar toewijding en expertise in de gezondheidszorg.