Poikiloderma van Civatte (Poikilodermie)

In het kort

  • Poikiloderma van Civatte is een goedaardige aandoening
  • Op de zijkanten van de nek, de bovenborst en de wangen heb je roodbruine vlekken
  • Langdurige blootstelling aan de zon schijnt een belangrijke factor te spelen.
  • Behandeling kan zijn
    • bescherming tegen de zon
    • huidverzorgingsproducten
    • laserbehandelingen
    • crèmes

Wat is Poikiloderma?

Poikilodermie van Civatte (Poikilodermie) is een goedaardige, chronische huidaandoening die roodbruine vlekken of plekken veroorzaakt op de zonbeschenen gebieden (hals en het gezicht). Het komt het vaakst voor bij vrouwen vanaf het 40e levensjaar met een licht huidtype, die veel zijn blootgesteld aan de zon. Het kan ook bij mannen voorkomen. Bij mensen met een donkerder huidtype komt het eigenlijk niet voor. Het is vooral een cosmetische aandoening en geen gezondheidsprobleem.

Oorzaken

De exacte oorzaak is niet bekend, maar langdurige blootstelling aan de zon wordt beschouwd als de grootste risicofactor. Door de combinatie van zonlicht, genetische factoren (huidtype) en veroudering van de huid, ontstaat er schade aan de huid, waarbij de huid zijn elasticiteit verliest en er verwijde bloedvaten ontstaan. Ook kunnen er pigmentveranderingen plaatsvinden. Samen geeft dit de roodbruine kleur aan de aangedane huid. Andere mogelijke factoren zijn hormonale veranderingen in verband met de menopauze of een laag oestrogeengehalte. De huid onder de kin is niet aangedaan, omdat daar minder zonlicht komt.

Symptomen

Behalve de roodbruine verkleuringen hebben de meeste mensen met poikilodermie van Civatte geen symptomen. Sommigen kunnen een licht branderig gevoel of jeuk ervaren op de aangetaste plekken. De huidveranderingen kunnen na verloop van tijd geleidelijk toenemen.

symptomen poikiloderma van civatte
Bron: https://dermnetnz.org/topics/poikiloderma-of-civatte door DermNet, aangepast

Diagnose

Voor de diagnose van poikilodermie van Civatte is geen onderzoek of test noodzakelijk.

Behandelingen

Hoewel het over het algemeen als onschadelijk wordt beschouwd, kan het cosmetisch storend zijn. De behandeling richt zich op het verminderen van de zichtbare symptomen. Laserbehandeling kan de verwijde bloedvaten verminderen en pigment verminderen. Het is essentieel om zonbescherming te gebruiken om progressie van poikiloderma van Civatte te beperken en te voorkomen bij mensen die hier (nog) geen klachten van hebben.

  • Bescherm je tegen de zon.
    Dagelijkse breedspectrum SPF 50+ zonnebrandcrème en het vermijden van blootstelling aan de zon tijdens piekuren kunnen verdere schade aan de huid helpen voorkomen.
  • Huidverzorgingsproducten
    Lokale retinoïden en alfahydroxyzuren (AHA's of ook wel fruitzuren genoemd) kunnen helpen pigmentatie te vervagen en de huidtextuur te verbeteren. Oplichtende crèmes en blekende crèmes zoals hydrochinon (2-6%) kunnen ook worden gebruikt. Lange termijn effecten zijn hiervan echter niet bekend.
  • Laserbehandelingen
    Laserbehandeling kan de bloedvaatjes en pigment helpen verminderen. Raadpleeg altijd een dermatoloog voor laserbehandeling.

Hoe verder?

De aandoening is vooral cosmetisch en geen gezondheidsprobleem en heeft geen invloed op de levensverwachting.

Mara willems profile picture
Medisch gecontroleerd door
Mara Willems
Mara Willems is een veelbelovende dermatoloog in opleiding bij het UMCG in Groningen sinds mei 2023. Eerder werkte ze als arts-assistent in de dermatologie bij het Flevoziekenhuis en het Amphia Ziekenhuis, en in de heelkunde en bariatrie bij het BovenIJ ziekenhuis en de Nederlandse Obesitas Kliniek. Haar uitgebreide ervaring in diverse medische velden onderstreept haar toewijding en expertise in de gezondheidszorg.